ODSETKI I REKOMPENSATA
Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych 2026: stawka, rekompensata 40 EUR, terminy
Terminy płatności, obliczanie odsetek, rekompensata za koszty odzyskiwania należności i droga przez e-sąd, z pełnym wzorem wezwania.
Ile wynoszą odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych w 2026 roku? Od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r. 13,75 % rocznie, czyli stopa referencyjna NBP (3,75 %) powiększona o 10 punktów procentowych. Naliczają je Państwo z mocy ustawy od dnia po terminie płatności, bez wezwania, a do tego przysługuje rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 / 70 / 100 EUR w zależności od kwoty. Ten poradnik wyjaśnia terminy płatności z ustawy z 8 marca 2013 r., sposób obliczania odsetek, zasady rekompensaty, drogę przez e-sąd oraz przedawnienie, a na końcu podaje wzór wezwania do zapłaty. Nie zastępuje porady prawnej.
Od kiedy faktura jest po terminie?
W transakcji handlowej, czyli umowie między przedsiębiorcami lub z podmiotem publicznym, faktura jest po terminie od dnia następującego po dacie płatności wskazanej w umowie lub na fakturze. Jeżeli termin nie został ustalony, odsetki przysługują po upływie 30 dni od spełnienia świadczenia i doręczenia faktury (art. 6 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Strony mogą uzgodnić termin dłuższy, ale co do zasady nie dłuższy niż 60 dni od doręczenia faktury; dłuższy termin jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy został wyraźnie ustalony i nie jest rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela (art. 7). Gdy dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem mikro-, mały lub średni, 60 dni jest granicą bezwzględną.
Skutek opóźnienia następuje bez wezwania: odsetki i rekompensata przysługują z mocy ustawy. Wezwanie do zapłaty pozostaje jednak krokiem, który dokumentuje opóźnienie, a sąd w praktyce oczekuje go przed pozwem.
Jak obliczyć odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych?
Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych to odsetki naliczane od kwoty brutto faktury za każdy dzień opóźnienia. Ich wysokość to stopa referencyjna NBP obowiązująca 1 stycznia lub 1 lipca danego roku plus 10 punktów procentowych; dla dłużników będących publicznymi podmiotami leczniczymi plus 8 punktów. Minister Finansów ogłasza stawkę na każde półrocze w Monitorze Polskim. Odsetki umowne wyższe od ustawowych są dopuszczalne, niższe nie wyłączają prawa do odsetek ustawowych.
| Sprawdzono 15 października 2026 | Stawka roczna |
|---|---|
| Stopa referencyjna NBP (obowiązująca 1 lipca 2026) | 3,75 % |
| Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych (NBP + 10 pkt, 1 lipca–31 grudnia 2026) | 13,75 % |
| Rekompensata za koszty odzyskiwania należności (art. 10) | 40 / 70 / 100 EUR |
Przykład obliczenia: faktura na 10 000 zł brutto wystawiona przedsiębiorcy została zapłacona z opóźnieniem 45 dni, bez odsetek umownych. Odsetki = 10 000 zł × 13,75 % × 45 ÷ 365, czyli około 169,52 zł. Stawka zmienia się co pół roku, a przy dłuższym opóźnieniu liczy się każdy okres według stawki wówczas obowiązującej. Przed wpisaniem stawki do wezwania warto sprawdzić aktualne obwieszczenie.
Rekompensata 40, 70 lub 100 EUR: kiedy przysługuje?
Rekompensata za koszty odzyskiwania należności to zryczałtowana kwota należna wierzycielowi od dnia nabycia prawa do odsetek, bez wezwania i bez wykazywania poniesionych kosztów (art. 10 ustawy). Jej wysokość zależy od wartości świadczenia pieniężnego: równowartość 40 EUR, gdy nie przekracza ono 5 000 zł; 70 EUR, gdy jest wyższe niż 5 000 zł, ale niższe niż 50 000 zł; 100 EUR, gdy jest równe lub wyższe niż 50 000 zł. Kwotę w euro przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne.
Rekompensata przysługuje od każdej transakcji handlowej, a jeżeli umowa przewiduje płatności w częściach, od każdej niezapłaconej części. Jeżeli koszty odzyskiwania należności przekroczyły rekompensatę, mogą Państwo żądać zwrotu uzasadnionej nadwyżki, na przykład kosztów firmy windykacyjnej. Roszczenia o rekompensatę nie można zbyć. Wobec konsumenta rekompensata nie przysługuje.
Co zrobić, gdy dłużnik nadal nie płaci? Nakaz zapłaty w e-sądzie.
Elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU) to uproszczona droga sądowa dla roszczeń pieniężnych: pozew składają Państwo przez portal e-sądu do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, bez załączania dokumentów, jedynie opisując dowody. Opłata sądowa wynosi 1,25 % wartości przedmiotu sporu. Jeżeli roszczenie nie budzi wątpliwości, sąd wydaje nakaz zapłaty bez rozprawy. Dłużnik ma dwa tygodnie od doręczenia na sprzeciw; bez sprzeciwu nakaz staje się prawomocny i po nadaniu klauzuli wykonalności trafia do komornika. Po sprzeciwie sprawa jest umarzana i mogą Państwo złożyć pozew w zwykłym postępowaniu przed sądem właściwym dla dłużnika.
Przedawnienie: roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem 3 lat, przy czym termin kończy się z ostatnim dniem roku kalendarzowego (art. 118 KC). Dla niektórych umów obowiązują terminy krótsze, na przykład 2 lata dla roszczeń ze sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa (art. 554 KC) oraz z umowy o dzieło (art. 646 KC). Wezwanie do zapłaty nie przerywa biegu przedawnienia; przerywa go dopiero pozew, zawezwanie do próby ugodowej lub uznanie długu.
Wzór wezwania do zapłaty z odsetkami i rekompensatą.
Wezwanie sporządzają Państwo na papierze firmowym i wysyłają listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, z kopią e-mailem. Zawiera dane faktury, kwotę, odsetki, rekompensatę, termin zapłaty i zapowiedź dalszych kroków. Dowód nadania i doręczenia opisują Państwo później w pozwie.
Wezwanie do zapłaty listem
TematOstateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty: faktura [numer]
[Nazwa firmy] [Adres] [NIP] [E-mail i telefon] [Nazwa dłużnika] [Osoba odpowiedzialna] [Adres] [Miejscowość], [data] List polecony za potwierdzeniem odbioru Dotyczy: ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty, faktura [numer] Szanowni Państwo, pomimo naszych wezwań z dnia [daty] faktura [numer] z dnia [data wystawienia] na kwotę [kwota] zł brutto, z terminem płatności [data], pozostaje do dziś nieopłacona. Niniejszym wzywamy do zapłaty w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma, na rachunek [numer rachunku]: – należności głównej w kwocie [kwota] zł; – odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, liczonych od dnia [dzień po terminie] do dnia zapłaty, na dzień dzisiejszy [kwota] zł; – rekompensaty za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 tej ustawy w wysokości równowartości [40 / 70 / 100] EUR, tj. [kwota] zł według średniego kursu NBP z dnia [data]. W razie bezskutecznego upływu wskazanego terminu skierujemy sprawę bez dodatkowego wezwania na drogę postępowania sądowego, w tym w elektronicznym postępowaniu upominawczym, wraz z żądaniem zwrotu kosztów procesu i kosztów odzyskiwania należności. Z poważaniem [Imię i nazwisko] [Stanowisko] [Podpis]
Proszę zachować kopię pisma i potwierdzenie odbioru razem z fakturą i wcześniejszymi wezwaniami: to komplet dokumentów do pozwu.
Śledzić nieopłacone faktury aż do wezwania z Dunlio.
Dunlio gromadzi w jednym miejscu nieopłacone faktury, wysłane kroki i historię każdej wymiany. Trzy polskie wzory są wbudowane; odsetki i rekompensatę na razie wpisują Państwo sami w treści. Gdy faktura dochodzi do ostatecznego wezwania bez odpowiedzi, mają Państwo komplet datowanych dokumentów, by sporządzić powyższe pismo. Wzory e-maili na każdy krok znajdą Państwo w naszych poradnikach.